2025’te Yapay Zeka Ekosisteminde Öne Çıkan Gelişmeler
2025’te Yapay Zeka Ekosisteminde Dönüm Noktaları: Açık Modellerden Yeni Ortaklıklara
2025’te yapay zekada OpenAI, Çin’in açık kaynak atağı, küçük ve yerel modeller ile Meta-Midjourney iş birliği öne çıkıyor.
Önemli Noktalar
- OpenAI, GPT-5 ve GPT-5.1 ile liderliğini sürdürdü; GPT-5 tabanlı çözümler kurumsal verimliliği artırıyor.
- Çinli geliştiriciler, açık ağırlıklı modellerle küresel indirme sayısında ABD’yi geride bıraktı.
- Küçük ve yerel modeller, cihaz üzerinde hızlı ve verimli yapay zeka uygulamalarını mümkün kılıyor.
OpenAI’nin 2025 Hamleleri: GPT-5, Atlas ve Sora 2
OpenAI, ChatGPT ile başlattığı üretken yapay zeka dönemini 2025’te yeni modellerle güçlendirdi. Ağustos’ta tanıtılan GPT-5, gelişmiş akıl yürütme yetenekleriyle öne çıktı. Kasımda ise GPT-5.1’in Instant ve Thinking varyantları, görev başına dinamik “düşünme süresi” ayarıyla sunuldu.
Başlangıçta GPT-5’in lansmanı kullanıcılar arasında karışık yorumlar alsa da, OpenAI hızlıca geri bildirimleri dikkate alarak modeli geliştirdi. Özellikle kurumsal alanda, ZenDesk Global gibi şirketler GPT-5 destekli müşteri hizmetlerinde %80-90’a varan çözüm oranları bildirdi.
Geliştiriciler için ise GPT-5.1-Codex-Max kodlama modeli, uzun ve karmaşık iş akışlarını yönetebiliyor ve OpenAI Codex ortamında varsayılan haline geldi. ChatGPT Atlas ise tarayıcıya entegre edilen yapay zeka ile web deneyimini dönüştürüyor.
Medya tarafında, Sora 2 video ve ses üretiminde gelişmiş fizik, senkronize diyalog ve stil kontrolü sunuyor. Sora uygulaması, kullanıcıların kişiselleştirilmiş TV ağları kurmasına olanak tanıyor. OpenAI ayrıca Apache 2.0 benzeri lisansla gpt-oss-120B ve gpt-oss-20B açık ağırlıklı modelleri yayımlayarak topluluğa ciddi katkı sağladı.
Çin’in Açık Kaynak Model Dalgası
2025, Çin’in açık ağırlıklı yapay zeka modellerinin küresel çapta benimsendiği yıl oldu. MIT ve Hugging Face’in araştırmasına göre, DeepSeek ve Alibaba’nın Qwen ailesi sayesinde Çin, açık model indirme sayısında ABD’yi geçti.
Başlıca Çinli Açık Kaynak Modeller
- DeepSeek-R1: MIT lisanslı, OpenAI o1’e rakip akıl yürütme modeli ve performans odaklı varyantları.
- Kimi K2 Thinking: Moonshot tarafından geliştirilen, adım adım mantık yürütme ve araç kullanımı yeteneğiyle öne çıkan model.
- Z.ai: GLM-4.5 ve GLM-4.5-Air ile taban ve hibrit akıl yürütme modellerini açık kaynak olarak sundu.
- Baidu ERNIE 4.5: Apache 2.0 ile yayımlanan çok modlu MoE serisi; görsel ve STEM odaklı “Thinking” varyantları.
- Alibaba Qwen3: Kodlama, çeviri ve çok modlu akıl yürütmede yüksek standart belirleyen Qwen3 serisi.
Light-R1-32B ve VibeThinker-1.5B gibi küçük bütçeli modeller de DeepSeek’in performansını aşarak, Çin’in açık kaynak ekosisteminin ne kadar olgunlaştığını gösterdi.
Küçük ve Yerel Modellerde Atılım
2025’te küçük ve yerel modeller, cihaz üzerinde hızlı ve verimli yapay zeka uygulamaları için önemli bir adım attı. Liquid AI, Liquid Foundation Models (LFM2) ve LFM2-VL serisiyle düşük gecikmeli, cihaz odaklı uygulamalar geliştirdi. Özellikle LFM2-VL-3B, gömülü robotik ve endüstriyel otonomiye odaklanıyor.
Google Gemma 3 serisi ise 270M parametreden 27B’ye kadar ölçeklenebilen, açık ağırlıklı ve çok modlu destek sunan modellerle “küçük ama güçlü” yapay zekanın mümkün olduğunu gösterdi. Gemma 3 270M, ince ayar ve yapılandırılmış metin görevleri için özel olarak tasarlandı.
Bu tür modeller, gizlilik hassasiyetli iş yükleri ve offline senaryolar için ideal çözümler sunuyor.
Meta ve Midjourney Ortaklığı: Estetiği Ana Akıma Taşıyor
Bu yılın dikkat çekici gelişmelerinden biri, Meta’nın Midjourney’in “estetik teknolojisi”ni lisanslayarak Facebook, Instagram ve Meta AI ürünlerine entegre etme kararı oldu. Bu sayede Midjourney kalitesinde görseller sosyal medya araçlarında yaygınlaşacak ve rakipleri daha kaliteli görsel üretimine zorlayacak.
Google’ın Gemini 3 ve Nano Banana Pro Modelleri
Google, GPT-5’e yanıt olarak Gemini 3 modelini sundu. Gelişmiş akıl yürütme, kodlama ve çok modlu anlayış ile “Deep Think” modu dikkat çekiyor. Gemini 3, öncü kıyaslamalarda ve ajan tabanlı iş akışlarında iddialı.
Öne çıkan diğer model ise Nano Banana Pro (Gemini 3 Pro Image). Bu model, infografik, diyagram, çoklu konu ve çok dilli metin üretiminde 2K ve 4K çözünürlükte yüksek kalite sağlıyor. Özellikle kurumsal yapay zekada görsel anlatımlar için büyük önem taşıyor.
Dikkat Çeken Diğer Yenilikler
- Black Forest Labs’ın Flux.2 görsel modelleri, Nano Banana Pro ve Midjourney’e kalite ve kontrol açısından meydan okuyor.
- Anthropic’in Claude Opus 4.5 modeli, daha uygun maliyetli ve uzun vadeli görevler için gelişmiş kodlama yeteneği sunuyor.
- Light-R1 ve VibeThinker gibi açık kaynak matematik/akıl yürütme modelleri, düşük maliyetle yüksek performans sağlıyor.
Son Düşünceler
2024’te bulutta tek büyük model öne çıkarken, 2025’te çoklu öncü modeller, Çin’in açık kaynak liderliği, küçük ve verimli sistemler ile yaratıcı ekosistemler büyük teknolojiye entegre oldu. Kapalı ve açık, yerel ve bulut tabanlı, akıl yürütme veya medya odaklı birçok seçenek artık kullanıcıların hizmetinde. Bu çeşitlilik, 2025’in gerçek hikayesini oluşturuyor.
Mutlu tatiller ve sevdiklerinizle iyi seneler!
Kaynak: venturebeat.com