Leibniz’in Monadoloji Yaklaşımıyla Yapay Zeka Hafızası Değerlendirme Mimarisi
Leibniz’in Monadoloji Yaklaşımı Yapay Zeka Hafızası Değerlendirmesine Yön Veriyor
Yeni bir çalışma, Leibniz’in Monadoloji felsefesini temel alan matematiksel bir mimariyle yapay zeka hafıza sistemlerinin değerlendirilmesine yeni bir bakış sunuyor.
Önemli Noktalar
- Çalışma, yapay zeka hafızasının değerlendirilmesi için Monadoloji felsefesini matematiksel bir çerçeveye dönüştürüyor.
- Artificial Age Score (AAS) metriği, monadların bilgi kuramı temelli bir mimaride nasıl işlediğini gösteriyor.
- Modüler ve yorumlanabilir yapay zeka hafıza mimarileri için kanıtlanabilir ilkeler sunuluyor.
Çalışmanın Temel Yaklaşımı
ArXiv’de yayımlanan yeni bir makale, Leibniz’in Monadoloji eserinden yola çıkarak yapay zeka hafıza sistemlerinin değerlendirilmesi için felsefi ve matematiksel olarak sağlam bir çerçeve oluşturuyor. Çalışmada, daha önce tanımlanan Artificial Age Score (AAS) metriği temel alınarak, Monadoloji’den seçilen yirmi temel önerme bilgi kuramı tabanlı bir mimariye aktarılıyor.
Teknik Detaylar
Bu mimaride her bir monad, bir doğruluk skoru, bir fazlalık parametresi ve küresel bir hafıza ceza fonksiyonuna ağırlıklı katkı ile tanımlanıyor. Logaritmik dönüşümler sayesinde, hafıza yaşlanması, temsil istikrarı ve önemlilik gibi metrikler daha yorumlanabilir ve sınırlı hale getiriliyor.
Klasik metafizik kavramlar olan algı, apperception ve istek, sırasıyla entropi, gradyan dinamikleri ve içsel temsil doğruluğu olarak yeniden tanımlanıyor. Mantık ilkeleri, çelişmezlik ve yeterli neden yasaları, hafıza evrimini yönlendiren regularizasyon kısıtları şeklinde mimariye entegre ediliyor.
Felsefi Temeller ve Matematiksel Kanıtlar
Çerçevenin en önemli katkılarından biri, monadların metafizik yapısına uygun olarak incelik değişmezliği, yapısal ayrıştırılabilirlik ve ölçek dönüşümünde monotonluk gibi ilkelerin matematiksel olarak kanıtlanması. Altı tematik paket halinde organize edilen framework, her matematiksel kanıtı ilgili felsefi alanla eşleştiriyor.
Yapay Zeka Mimarisine Etkisi
Sunulan yaklaşım, sadece değerlendirme değil, aynı zamanda modüler, yorumlanabilir ve kanıtlanabilir doğrulukta yapay zeka hafıza mimarileri oluşturmak için de yol gösterici ilkeler sağlıyor. Bu, yapay zeka sistemlerinin daha güvenilir ve açıklanabilir hale gelmesine katkı sunabilir.
Kaynak: arXiv:2511.17541v1